Afty, te niewielkie, ale uciążliwe owrzodzenia w jamie ustnej, mogą sprawić dyskomfort. Choć najczęściej znikają po kilku dniach, nawracające formy mogą stanowić poważniejszy problem. Ich pojawienie się może być wynikiem różnych czynników, a leczenie może wymagać zarówno domowych sposobów, jak i interwencji medycznej. Jak rozpoznać afty, jakie mogą być ich przyczyny i jak skutecznie z nimi walczyć?
Spis treści
Czym są afty i jakie są przyczyny ich występowania?
Afty w jamie ustnej to dolegliwość, której przyczyny mogą być różnorodne. Mogą być spowodowane przez urazy mechaniczne, stres, zmęczenie, zaburzenia hormonalne, alergie pokarmowe, niedobory witamin (szczególnie witaminy B12, kwasu foliowego, żelaza), a także przez osłabienie układu odpornościowego. Istnieje również genetyczna predyspozycja do ich występowania.
Afty mogą różnić się między sobą wielkością, częstotliwością powstawania oraz czasem trwania. Można mieć do czynienia z małymi lub dużymi zmianami, opryszczkowymi oraz aftami Bednara (afty u dzieci). Leczenie afty zazwyczaj trwa około tygodnia, jednakże często problem ten powraca. Warto zauważyć, że afty często są mylone z pleśniawkami, jednakże te drugie, to zmiana grzybicza, występująca głównie u dzieci i charakteryzują się mniejszym bólem.
Nawyki sprzyjające pojawianiu się aft
Przewlekłe afty w jamie ustnej mogą być wynikiem różnych czynników, w tym przyjmowania niektórych leków, takich jak gumy nikotynowe lub pastylki do ssania, które mogą drażnić błonę śluzową. Dodatkowo spożywanie posiłków przy pomocy brudnych sztućców, a także niedbanie o mycie owoców i warzyw przed zjedzeniem. Powstawaniu nieprzyjemnych owrzodzeń sprzyja także obgryzanie paznokci czy gryzienie długopisów. Niejednokrotnie przewlekłe afty występują także przy okazji chorób zębów, takich jak zapalenie miazgi, kamień nazębny czy próchnica. Nie tylko afta na policzku, ale również ta na podniebieniu, może stanowić problem dla osób dotkniętych tą dolegliwością. Warto zdawać sobie sprawę z tego, że istnieje również związek między przewlekłymi aftami a niektórymi chorobami, takimi jak refluks, czy przerośnięte migdałki.
Afty – jak się objawiają?
Objawy aft są charakterystyczne i osoba je posiadająca bardzo szybko powinna zdać sobie sprawę z problemu. Afty manifestują się poprzez obecność owrzodzeń na błonie śluzowej jamy ustnej. Te zmiany mogą przybierać różne formy:
- Mogą występować pojedynczo lub w grupach.
- Mają zazwyczaj okrągły lub owalny kształt, choć ich zarys może być nieregularny.
- Otoczone są charakterystycznym rąbkiem zapalnym.
- Pokryte są nalotem włóknikowym o barwie żółtej, białej lub szarej.
Afty w jamie ustnej po 1–2 dniach pojawienia się zwykle pokrywają się nalotem włóknikowym, który często otoczony jest czerwoną obwódką. U niektórych osób, zwłaszcza przy występowaniu małych aft, mogą wystąpić również powiększone węzły chłonne. Dodatkowo, u niektórych Pacjentów, oprócz powiększonych węzłów chłonnych, może wystąpić także podwyższona temperatura ciała.
Sposoby na afty
W leczeniu afty często stosuje się preparaty miejscowe o działaniu przeciwzapalnym lub antyseptycznym. Ich głównym celem jest odizolowanie zmiany chorobowej od czynników drażniących. W przypadku małych aft zaleca się rozpoczęcie leczenia żelami lub kremami zawierającymi lidokainę, która działa miejscowo znieczulająco. Skuteczne mogą być także roztwory do płukania jamy ustnej oraz preparaty wspomagające gojenie się ran, zawierające np. dekspantenol.
Jeśli afty nie ustępują, warto skonsultować się z lekarzem. Wizyta u specjalisty jest zalecana zwłaszcza w przypadku wystąpienia gorączki lub wysypki. Lekarz może zlecić badania krwi w celu wykluczenia chorób ogólnoustrojowych oraz przepisać leki o działaniu immunosupresyjnym lub immunostymulującym. W przypadku braku poprawy konieczne może być zastosowanie sterydów.
Dowiedz się więcej
Jako że afty mogą występować z powodu wielu przyczyn, ważne jest ich odpowiednie zdiagnozowanie. Z tego też względu zalecamy wizytę w naszym gabinecie Orto-Live. Podczas konsultacji higienistka lub lekarz dokładnie ocenia kondycję jamy ustnej i wykonają odpowiednie badania diagnostyczne w celu ustalenia wspomnianych przyczyn. Tym samym będą mogli następnie wskazać odpowiednie metody leczenia, a także zapobiegania aftą w przyszłości. Na taką wizytę można zapisać się telefonicznie 602 660 944 lub poprzez formularz kontaktowy.
